(Platform Economy)

Kinh tế nền tảng là xu hướng thương mại ngày càng hướng tới và ưa chuộng các mô hình kinh doanh nền tảng số. Nền tảng là các hệ thống máy tính cơ bản có thể lưu trữ các dịch vụ cho phép người tiêu dùng, doanh nhân, doanh nghiệp và công chúng kết nối, chia sẻ tài nguyên hoặc bán sản phẩm. Thuật ngữ này được các nhà phân tích kinh doanh sử dụng để mô tả bản chất cạnh tranh của đổi mới kỹ thuật số.

Ba loại nền tảng

Có ba loại nền tảng chính trong nền kinh tế nền tảng. Chúng bao gồm những loại sau đây:

Nền tảng giao dịch. Còn được gọi là người kết nối kỹ thuật số, đây là những nền tảng đóng vai trò như một loại thị trường ảo hoặc nơi gặp gỡ cho nhiều nhóm người khác nhau. Ví dụ về các công ty nền tảng giao dịch bao gồm Amazon , Etsy và Facebook .

Nền tảng đổi mới. Chúng cung cấp các khuôn khổ công nghệ cho khách hàng có thể được điều chỉnh cho phù hợp với nhu cầu sử dụng của từng cá nhân. Ví dụ về các công ty nền tảng đổi mới bao gồm Microsoft , Oracle và Salesforce .

Nền tảng tích hợp. Đây là sự kết hợp giữa nền tảng giao dịch và đổi mới, tương tự như các chợ ứng dụng trực tuyến như Apple App Store hay Google Play .

Trong nhiều trường hợp, sự trỗi dậy của nền kinh tế nền tảng đã thay thế các mô hình kinh doanh cũ hơn. Ví dụ: cho thuê video là các giao dịch chủ yếu được thực hiện tại các cửa hàng thực tế cho đến khi chúng được thay thế bằng các dịch vụ phát video trực tuyến như Netflix và Hulu. Tương tự, hoạt động kinh doanh taxi và cho thuê kỳ nghỉ đã được đột phá bởi các ứng dụng thân thiện với người dùng do các công ty như Airbnb, Uber và Lyft phát triển.

Ngoài tác động đến hoạt động mua sắm, hoạt động tiêu dùng và mô hình bán hàng, nền kinh tế nền tảng còn tác động đến lực lượng lao động, các loại công việc hiện có và tính chất của những công việc đó. Nhiều vai trò đã được số hóa hoặc được thay thế hoàn toàn bằng công nghệ.

Các mô hình kinh tế tương tự

Nền kinh tế nền tảng có thể tạo ra sự đột phá cho mô hình kinh doanh truyền thống trong lĩnh vực bán lẻ, nhưng nó cũng được xây dựng dựa trên các khái niệm đã được biết đến trong hệ sinh thái kinh tế. Những khái niệm này bao gồm:

Nền kinh tế chia sẻ. Nền kinh tế chia sẻ là ý tưởng cho rằng người tiêu dùng thích thuê hoặc mượn hàng hóa hơn là mua hoặc sở hữu chúng. Nền kinh tế nền tảng tạo điều kiện thuận lợi cho điều này vì một công ty có thể phát triển một nền tảng kỹ thuật số mà người dùng có thể đăng nhập để có quyền truy cập vào hàng hóa thông qua đăng ký. Một ví dụ về điều này là Spotify, nơi người dùng không mua từng album riêng lẻ hoặc tải xuống các bài hát mà chỉ đơn giản là nghe chúng.

Nền kinh tế theo yêu cầu. Tương tự như nền kinh tế chia sẻ, nền kinh tế theo yêu cầu là xu hướng người tiêu dùng muốn mọi thứ có sẵn ngay lập tức. Nền tảng cho phép điều này vì chúng có thể được truy cập bất cứ lúc nào người dùng muốn.

Nền kinh tế số. Điều này bao gồm hoạt động kinh tế chịu ảnh hưởng của bất kỳ hình thức công nghệ nào hoặc dựa vào máy tính. Nền kinh tế nền tảng có thể được coi là một tập hợp con của nền kinh tế số .

Nền kinh tế hợp đồng (nền kinh tế hợp đồng biểu diễn, nền kinh tế Gig). Trong khi nền kinh tế biểu diễn đề cập đến việc làm tập trung vào công việc ngắn hạn, dựa trên hợp đồng, thì nền kinh tế nền tảng cũng tác động đến điều này bằng cách cung cấp công nghệ cho phép người lao động làm việc từ xa./.